Vikulegt innslag úr Þóru-heklbók

Hér, að neðan, er að finna hekl-myndbrot en þau hefur Tinna Þórudóttir Þorvaldsdóttir,
höfundur bókarinnar Þóra-heklbók, skapað. Hvert myndbrot eru stutt – um 2-4 mínútur hvert
– og sýnir aðferðirnar vandlega og frá þínu sjónarhorni. Allir ættu að geta haft af myndböndunum
gagn og vonandi gaman, hvort heldur sem viðkomandi er að læra eða rifja upp aðferðina.
(Rétthent manneskja heldur á nálinni í hægri hendi en með þeirri vinstri á heklinu og
þræðinum. Örvhentir geta notað þetta sama myndband með því að skoða það í spegli.)

Í upphafi bókarinnar Þóra-heklbók eru flestar þessar leiðbeiningar í máli og myndum og eru þessi innslög skemmtileg viðbót.

11., og jafnframt síðasta, innslagið úr Þóru–heklbók – galdralykkja

Galdralykkja er notuð þegar heklað er í hring. Í stað þess að gera nokkrar loftlykkjur og tengja í hring með keðjulykkju má nota þessa aðferð. Galdralykkjan hefur það fram yfir loftlykkjuhring að hægt er að draga hana alveg saman og loka þannig fullkomlega gatinu sem heklað er utan um í fyrstu umferðinni.

Leggið bandið svo úr verði hringur. Best er að halda utan um samskeytin sem eru höfð á ofanverðum hringnum. Þá sjáið þið hring og tvo spotta sem standa út frá honum í báðar áttir, þaðan sem böndin krossast á ofanverðum hringnum.

Bandið, sem heklað skal með, er hægra megin og endinn vinstra megin. Nálinni er stungið inn í hringinn, bandinu brugðið um hana og dregið upp úr hringnum. Þegar gerð er galdralykkja þarf alltaf að byrja á einni loftlykkju til að festa bandið og loka hringnum. Ef á að hekla í spíral telst þessi LL ekki með, ef heklað er í hring eftir umferðum telst hún sem fyrsta LL af x mörgum sem gerðar eru í byrjun umferðarinnar til að ná réttri hæð.

Því næst er heklað utan um galdralykkjuna eftir uppskrift út fyrstu umferð. Þegar því er lokið er togað í endann á galdralykkjunni þar til hringurinn lokast alveg og gengið vel frá endanum.

Galdralykkja from Salka on Vimeo.

10. innslagið úr Þóru–heklbók – heklað í hring

Hægt er að hekla í hring eftir umferðum, en þá eru gerðar loftlykkjur í byrjun umferðar og tengt með KL í eina af byrjunarloftlykkjunum í lok umferðar. Byrjunarloftlykkjurnar eru gerðar til að ná sömu hæð og í hinum lykkjunum í umferðinni. Það er því misjafnt hversu margar loftlykkjur eru gerðar í byrjun umferðar, eftir því hvaða lykkjur á að hekla samkvæmt uppskrift. Fyrir FL er gerð 1 LL, HST = 2 LL, ST = 3 LL, TBS = 4 LL, o.s.frv. Þessar byrjunarloftlykkjur standa sem fyrsta lykkja umferðar og teljast ein lykkja. Þegar heklað er eftir umferðum eru umferðaskil alltaf á sama stað.

Einnig er hægt að hekla í hring í spíral, en þá er hafður þráður eða prjónamerki til að merkja hvar umferðin byrjar, og hvorki gerðar LL í byrjun umferðar né KL í endann. Þegar heklað er í spíral færast umferðaskil eilítið til í hverri umferð. Þegar búið er að tengja í hring eru gerðar þrjár loftlykkjur sem koma í staðinn fyrir fyrsta stuðulinn. Síðan eru heklaðir stuðlar í hringinn með því að bregða bandinu um nálina, stinga nálinni síðan ofan í hringinn (ekki í lykkju), sækja bandið og klára lykkjuna. Þegar búið er að hekla allan hringinn er fest með keðjulykkju í 3. loftlykkjuna sem við gerðum í byrjun umferðarinnar og þá líta þær þrjár loftlykkjur út eins og stuðull. Síðan eru aftur heklaðar þrjár loftlykkjur í staðinn fyrir 1. stuðul annarrar umferðar og því næst áfram heklaðir stuðlar í lykkjurnar.

Heklað í hring from Salka on Vimeo.

9. innslagið úr Þóru–heklbók – tvíbrugðinn stuðull (tbst)

Tvíbrugðinn stuðull er gerður nær alveg eins og venjulegur stuðull, nema nú er bandinu brugðið tvisvar sinnum um nálina áður en stungið er í lykkju. Þá er bandinu brugðið um nálina og það dregið í gegnum lykkjuna.
Nú eru fjórar lykkjur á nálinni.

*Þá er bandinu brugðið um nálina og það dregið í gegnum fyrstu tvær lykkjurnar á nálinni*, þetta er endurtekið tvisvar eða þar til aðeins ein lykkja er eftir á nálinni.

Tvíbrugðnir stuðlar koma frekar oft fyrir í hverskyns hekluppskriftum, þá sérstaklega í dúllum og öðrum blúndum.
Tvíbrugðinn stuðull er einnig kallaður tvöfaldur stuðull.

Tvíbrugðinn stuðull (tbst) from Salka on Vimeo.

8. innslagið úr Þóru–heklbók – opinn stuðull (ost)

Opinn stuðull er gerður eins og stuðull nema ekki er lokið við síðustu aðgerð heldur byrjað á næsta opna stuðli. Bandinu er brugðið um nálina, nálinni er stungið í lykkju, bandinu brugðið aftur um nálina og það dregið í gegnum lykjuna. Þá eru þrjár lykkjur á nálinni.

Bandinu er aftur brugðið um nálina og það dregið í gegnum tvær fyrri lykkjurnar. Í stað þess að klára stuðulinn (bregða bandinu um nálina og draga það í gegnum seinni tvær lykkjurnar) eru þær geymdar þar til gerðir hafa verið jafnmargir opnir stuðlar og uppskriftin segir til um. Þá er bandinu brugðið aftur um nálina og það dregið í gegnum alla opnu stuðlana, þ.e. allar lykkjurnar á nálinni.

Opnir stuðlar eru til dæmis notaðir við úrtöku og í ýmiss konar mynstri; eins og t.a.m. upphleyptum doppum.

Opinn stuðull (ost) from Salka on Vimeo.

7. innslagið úr Þóru–heklbók – stuðull (st)

Stuðull er heklaður þannig að bandinu er brugðið um nálina, nálinni stungið í lykkju, bandinu þá brugðið aftur um lykkjuna og það dregið í gegnum lykkjuna. Nú eru þrjár lykkjur á nálinni.

Þá er bandinu brugðið um nálina og það dregið í gegnum tvær fyrstu lykkjurnar. Nú eru tvær lykkjur eftir.

Bandinu er brugðið enn einu sinni um nálina og það dregið í gegnum seinni tvær lykkjurnar. Þá er ein lykkja á nálinni og lokið hefur verið við einn stuðul.

Stuðull (st) from Salka on Vimeo.

6. innslagið úr Þóru–heklbók – hálfstuðull (hst)

Hálfstuðull er heklaður með því að bregða bandinu um nálina, stinga nálinni í lykkju, bregða bandinu aftur um nálina og draga það í gegnum lykkjuna. Nú eru þrjár lykkjur á nálinni. Þá er bandinu brugðið aftur um nálina og það dregið í gegnum allar þrjár lykkjurnar.
Þá er ein lykkja eftir á nálinni og lokið hefur verið við einn hálfstuðul.

Gott er að nota hálfstuðla þegar maður vill flýta fyrir sér því það er fljótlegra er að hekla stykki úr hálfstuðlum en fastalykkjum en heklið verður einungis eilítið gisnara.

Hálfstuðull from Salka on Vimeo.

5. innslagið úr Þóru–heklbók – opin fastalykkja (ofl)

Opin fastalykkja er gerð nær alveg eins og fastalykkja sem er hér að neðan (4. innslagið). Þá er *nálinni stungið ofan í næstu lykkju, bandinu brugðið um nálina og það dregið upp.* Nú eru tvær lykkjur á nálinni. Í stað þess að klára lykkjuna, eins og gert er þegar venjuleg fastalykkja er hekluð, eru þessar tvær lykkjur geymdar á nálinni og haldið áfram. Þá er endurtekið frá * til * eins oft og uppskriftin segir til um að eigi að gera margar opnar fastalykkjur. Því næst er bandinu brugðið aftur um nálina og það dregið í gegnum allar lykkjurnar sem eru uppi á nálinni. Þá er aðeins ein lykkja eftir og lokið hefur verið við opnu fastalykkjurnar.

Opnar fastalykkjur eru t.d. notaðar til að gera úrtöku án þess að göt myndist í heklinu.

Í myndbandinu er sýnt hvernig tvær opnar fastalykkjur (OFL) eru heklaðar.

Opin fastalykkja from Salka on Vimeo.

4. innslagið úr Þóru–heklbók – fastalykkja (fl)

Fastalykkja er næstminnsta lykkjan og mætti kalla hana grunnlykkju í hekli. Aðeins keðjulykkjan er minni en fastalykkjan.

Nálinni er stungið ofan í lykkju, bandinu brugðið um nálina og það dregið upp í gegnum lykkjuna – þá eru tvær lykkjur á nálinni. Því næst er bandinu brugðið aftur um nálina og það dregið í gegnum báðar lykkjurnar. Þá er aðeins ein lykkja eftir á nálinni og lokið hefur verið
við eina fastalykkju.

Fastalykkjur eru notaðar þegar stykkið á að vera frekar þétt og ekki með miklum götum. Fastalykkjur eru líka oft notaðar til að hekla kanta eða jafnvel hnappagöt.

Fastalykkja. from Salka on Vimeo.

3. innslagið úr Þóru–heklbók – keðjulykkja (kl)

Þegar keðjulykkja er hekluð er nálinni stungið í næstu lykkju, bandinu brugðið um nálina og það dregið upp í gegnum lykkjuna og líka beint í gegnum þá lykkju sem var fyrir á nálinni.

Keðjulykkja er minnsta lykkjan og því oft notuð til þess að færa bandið áfram svo lítið beri á, en einnig til að tengja saman í lok umferðar. Þá er keðjulykkja notuð þegar á að hekla snúru. Þá eru fitjaðar upp loftlykkjur þar til snúran er orðin ¹/₃ lengri en þú vilt hafa hana. Síðan eru heklaðar keðjulykkjur í hverja loftlykkju á leiðinni til baka og útkoman er stórfín hekluð snúra – mun fljótlegri en prjónuð snúra.

Keðjulykkja from Salka on Vimeo.

2. innslagið úr Þóru–heklbók – upphafslykkja og loftlykkja (ll)

Þegar hafist er handa er byrjað á því að gera upphafslykkju, sem kallast rennilykkja. Rennilykkjan er aldrei tiltekin í uppskrift heldur er það gefið að það þurfi að byrja með upphafslykkju. Þegar lykkjan er komin á nálina er gott að herða aðeins að.

Næst eru gerðar loftlykkjur með því að bregða bandinu um krókinn og draga í gegnum lykkjuna sem er þegar á nálinni. Í raun er „fitjað upp“ í hekli með að gera loftlykkjur. Mikilvægt er að hekla upphafsloftlykkjur ekki of fast því þá er erfitt að hekla í þær í næstu umferð og stykkið gæti verpst. Þegar lykkjurnar eru taldar telst lykkjan sem er á nálinni ekki með, heldur er byrjað að telja næstu lykkju þar á eftir.

Hekllykkjur eru misjafnlega langar, sem þýðir að þær mynda misþykkar umferðir. Heklaðar lykkjur líta út eins og V ofan frá.

Upphafslykkja og loftlykkjur from Salka on Vimeo.

1. innslagið úr Þóru–heklbók – tvær aðferðir að halda á heklunál

Myndbandið sýnir tvær algengustu aðferðirnar við að halda á heklunálinni – annars vegar eins og haldið er á blýanti og hins vegar eins og haldið er á hníf – en það er ekkert sem heitir rétt eða röng aðferð við að halda á heklunál þó fyrri aðferðin algengari á Íslandi.

Athugið að það hvernig haldið er á bandinu fer eftir hvernig haldið er á nálinni. Það fer þó best á því að hver og einn finni hvernig þeim þykir best að halda á nálinni og bandinu. Í myndbandinu má sjá tillögu að haldi sem miðað er við hvernig haldið er á nálinni.

Tvær aðferðir að halda á heklunál from Salka on Vimeo.